f5e50127

de Leefbare buurt

Wed, 15 Nov 2023 09:53:09 GMT

De Leefbare buurt - waar ik mij thuis voel!

Tijdens de NEVAP HBO-challenge had ik een thema-kraam over de Leefbare Buurt ingericht. Tussen de andere kramen, die aandacht gaven aan de fysieke omgeving of het businessmodel van de herontwikkeling van het Stork-terrein in Hengelo, een opvallende toevoeging. Voor leefbare buurten is aandacht voor de mens en zijn interactie met de fysieke omgeving en andere buurtbewoners essentieel. Hoe zorg je ervoor dat mensen zich in een buurt thuis voelen?

De overheid meet de leefbaarheid van Nederland en toont deze op www.leefbaarometer.nl .

Toen ik dit meetinstrument ontdekte ging ik natuurlijk op zoek naar zijn eigen wijk de Kersentuin ( www.kersentuin.nl ). En tot mijn verbazing werd slechts een score ‘Voldoende’ aangegeven. Vreemd voor een buurt gebouwd in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) met veel onderlinge binding tussen de bewoners, gemeenschappelijke voorzieningen, weinig auto’s op straat en veel groen. Een score Zeer goed was eigenlijk minimaal te verwachten.

De leefbaarometer is dan ook slechts een model opgesteld m.b.v. een steekproef over heel Nederland, waarbij gekeken wordt naar de woningvoorraad, fysieke omgeving, voorzieningen, sociale samenhang en overlast en onveiligheid. Bij het verder inzoomen op die kenmerken blijkt inderdaad dat het model géén rekening houdt met specifieke kenmerken van de Kersentuin. Zowel de fysieke omgeving als de sociale samenhang zouden niet afwijken van het gemiddelde volgens de leefbaarometer.

De mate waarin een buurt als leefbaar wordt ervaren is situationeel en is dan ook niet zomaar in een model te vatten. Lokale fysieke, sociale en persoonlijke kenmerken bepalen de mate waarin mensen zich thuis voelen in een buurt. Hoe groter dat thuisgevoel des te groter de kans, dat ze in de buurt participeren, waarmee het thuis gevoel weer toeneemt.

In de folder over de Leefbare Buurt, die tijdens de HBO-challenge aan de studenten werd uitgereikt en die op de site van de NEVAP is gepubliceerd ( folder leefbare buurt ) , wordt dit toegelicht en worden aanbevelingen uit de praktijk meegegeven.

Verder is natuurlijk ook interessant om met deze folder in de hand op de leefbaarometer in te zoomen naar je eigen buurt.
Tot welke conclusie kom jij?
Mail ze naar jeroen@de-berck.nl .

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Tue, 07 Feb 2023 13:48:09 GMT

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

2023 is alweer een paar weken op weg en langzaam raak ik gewend aan mijn nieuwe werksituatie. Na 14 jaar bij woningcorporatie de Alliantie te hebben mogen werken, ben ik sinds 1 januari volledig zelfstandig.

Vorig jaar ben ik al begonnen als procesadviseur bij CPO-projecten van het bureau www.bouwenineigenbeheer.nl (BIEB) uit Eindhoven. Henk Vlemmix en Jan Walrecht van BIEB hebben pakweg 20 jaar geleden mij en mijn buren ondersteund bij de realisatie van de www.Kersentuin.nl , de CPO-buurt in Utrecht Leidsche Rijn waar ik nog steeds met volle tevredenheid woon.

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO)

CPO is een vorm van projectontwikkeling waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn voor hun eigen woningbouwproject. Iedere particulier kan immers samen met zijn toekomstige buren zijn eigen woning ontwikkelen en bouwen. Daarbij worden eigen wensen meegenomen, betaalbaarder gebouwd en ontstaat tijdens het ontwikkelproces al binding tussen de toekomstige buren.

Als procesadviseur mag ik die toekomstige bewoners ondersteunen bij het realiseren van hun eigen woondroom. Mocht je meer willen weten over CPO dan staat hier een mooi filmpje: cpo-in-2-min .

Voor BIEB ben ik betrokken bij een mooi CPO-project in Nijmegen. Bij www.Elzendal.nl werken de toekomstige enthousiaste eigenaren samen met www.ORGA-architect.nl aan hun eigen woningbouwproject. Het project bestaat uit appartementen, eengezinswoningen, een ondergrondse parkeergarage, een ontmoetingsruimte, een gemeenschappelijke tuin en een hechte gemeenschap. In het project wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van houtskeletbouw en andere biobased materialen.

De Kersentuin

Die aandacht voor duurzaamheid en de juiste materialen waren 20 jaar geleden voor De Kersentuin ook al belangrijke uitgangspunten. Demontabel bouwen, FSC-hout, cellulose isolatie, een lage EPC en wandverwarming waren toen belangrijke speerpunten.

Voor het realiseren van die technische duurzaamheid bleek dat de sociale binding in de CPO essentieel was. En de afstemming over die technische duurzaamheid vergrote de sociale binding. Beide versterkten elkaar. Nadat we in de Kersentuin kwamen wonen ging dat eigenlijk als vanzelf door. Ons buurthuis en het gezamenlijk beheer en gebruik van het (semi-)openbaar groen spelen daarin een belangrijke rol. De vele activiteiten die in de buurt plaatsvinden zijn een signaal dat de opzet zeer geslaagd is. En toekomstige buren werden echte buren en vrienden. Dit jaar vieren we ons 20-jarig jubileum en het wordt weer een jaar met veel mooie activiteiten.

Uitnodiging

De combinatie van sociale betrokkenheid en technische duurzaamheid zijn belangrijke pijlers voor mij privé en in mijn werk. Sociale betrokkenheid in de buurt en technisch duurzame doelen versterken elkaar.

In veel CPO-projecten zijn beide doelstellingen aanwezig. CPO-projecten kunnen daarom wezenlijk bijdragen aan duurzame buurten met een sociale binding tussen haar bewoners.

De gemeente Nijmegen heeft haar eigen CPO-beleid ontwikkeld. En de provincie Drenthe heeft een speciaal team om wooninitiatieven te stimuleren en ondersteunen. Andere gemeentes en provincies zou ik willen uitnodigen om deze initiatieven over te nemen.

Wil je meer weten over mij en mijn werk ga naar www.de-berck.nl .

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Mon, 05 Sep 2022 13:19:33 GMT

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Schaarser wordende grondstoffen en klimaatverandering vragen om andere projectbesluiten van opdrachtgevers. Als projectmanager heb ik geleerd om de projectbeheersaspecten Geld, Organisatie, Tijd, Informatie en Kwaliteit (GOTIK) te beheersen. Door een goede projectorganisatie en informatie en communicatie kunnen kwaliteit, tijd en geld in balans gehouden worden. GOTIK is bedacht om het project tot een goed einde te brengen.

Echter door de nadruk op GOTIK en vaak vooral op Tijd en Geld blijft een deel van de effecten van een project buiten het gezichtsveld. De financieringskosten, het op tijd opleveren van het project en het doel van het project, zoals bijvoorbeeld betaalbare sociale huurwoningen realiseren, zijn effecten van projecten, die nu alle aandacht krijgen.

Maar het realiseren van vastgoed heeft nog meer effecten. Naast werkgelegenheid in de bouw, gaat het ook om de milieukosten die optreden tijdens de bouw, de levensduur en sloop van gebouwen, de toekomstige (financiële) waarde van het vastgoed en de beleving van en de sociale effecten op de gebruikers/bewoners en omwonenden. Om er maar een paar te noemen.

Milieukosten

De milieukosten worden bij nieuwbouwinvesteringen alleen inzichtelijk gemaakt door de wettelijke MPG-eis, nu nog alleen voor woningen en kantoren. Echter die wettelijke eis is alleen een voorwaarde om een omgevingsvergunning te krijgen. De MPG-eis is een voor velen wazig begrip en men is niet altijd bekend met de milieueffecten die worden meegerekend. De milieukosten worden nauwelijks direct afgerekend. En dat geldt ook voor de CO2-uitstoot die vrijkomt bij het delven van grondstoffen en het produceren van bouwproducten (slechts een beetje CO2-heffing in de producten). De belasting van het milieu door de bouwactiviteiten wordt als het ware gratis meegeleverd, niet betaald, niet op de bedrijfsbalans als schuld aan de maatschappij opgenomen. De maatschappij betaalt de kosten in de vorm van klimaatadaptieve maatregelen, gezondheidskosten, opruimen van milieuschade, schade aan natuurgebieden, enz. enz.

Waarde

Voor de toekomstige (financiële) waarde van het gebouw zal in de toekomst de schaarste en prijs van grondstoffen en de milieukosten van vervanging een belangrijke rol spelen. Losmaakbaar, remontabel en modulair bouwen, het liefst met materialen die het milieu slechts gering belasten of zelfs CO2 opslaan zoals biobased bouwproducten, zijn hiervoor essentieel. In hoeverre huidige gebouwen circulair worden gebouwd, zal (mede) bepalen wat ze in de toekomst waard zijn.

Beleving en sociale effecten

Goed functioneel mensvriendelijk ontworpen en gebruiksflexibele gebouwen en gebouwomgevingen voor de beleving van en de sociale effecten op de gebruikers/bewoners en omwonenden gaan langer mee. Een duurzame gebouwde omgeving, waarin mensen zich thuis blijven voelen - huidige en toekomstige generaties - is een vereiste. Een gebouwde omgeving die daardoor minder gerenoveerd, gesloopt en vernieuwd hoeft te worden kan daardoor ook betaalbaarder blijven. Waardoor we als maatschappij minder hoeven te investeren. Er blijft meer over voor o.a. een goede gezondheidszorg en onderwijs.

Dus hoe langer gebouwen of de componenten, waaruit ze zijn opgebouwd, meegaan des te lager de milieueffecten en minder grondstoffen nodig zijn en des te meer ze kunnen worden hergebruikt en minder geld in de toekomst nodig is voor renovatie en nieuwbouw. Waardoor ook o.a. woonlasten lager kunnen blijven.

Het wordt tijd om bij het nemen van vastgoedbeslissingen alle effecten mee te wegen, dus ook milieukosten (incl. CO2-uitstoot), de beleving, de sociale effecten en de juiste toekomstige (financiële) waarden.

Donuttheorie

Het kader daarvoor is al bekend: de donuttheorie zoals door Kate Raworth omschreven. Aan de buitenkant van de donut worden de grenzen benoemd waar we binnen dienen te blijven, zodat de aarde niet wordt overbelast en aan de binnenkant de grenzen voor het behouden van een sociaal fundament. Ook projecten en het vastgoed dienen binnen deze grenzen te blijven.

De planetaire grenzen – de zogenaamde Planetary Boundaries – zijn in kaart gebracht door Prof. dr. Johan Rockström en het Stockholm Resilience Centre. Zij benoemen de volgende grenzen: klimaatverandering, chemische vervuiling, uitputting van de ozonlaag, luchtvervuiling, verzuring van de oceanen, stikstof- en fosforcyclus, zoetwater verbruik, verandering in landgebruik en verlies van biodiversiteit.

Het sociale fundament bestaat uit: beschikbaarheid van energie, water, voedsel, gezondheidszorg, onderwijs, inkomen & werk, vrede & rechtvaardigheid, politiek stemrecht, sociale gelijkheid, gender gelijkheid, woonruimte en netwerken.

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Het wordt tijd dat de E van Effect als beheersaspect wordt toegevoegd aan GOTIK zodat de effecten van bouwprojecten binnen de donut blijven. Opdrachtgevers kunnen daardoor bij hun projectbesluiten rekening houden met het milieu, de CO2-uitstoot, de beleving en de toekomstige (financiële) waarde van het vastgoed.

Dit vraagt om een verandering van de besluitvorming van projecten. Ga van GOTIK naar GOTIKE en gebruik de Donut bij projectbeslissingen.

Mogelijk vraagt dit ook een persoonlijke verandering van de opdrachtgever en de projectteamleden. Het optimaliseren van je eigen Inner Development Goals (IDG’s), zoals in mijn vorige blog omschreven, bieden hiervoor houvast.

Inner Development Goals Summit 2022

Mon, 02 May 2022 13:04:58 GMT

Inner Development Goals Summit 2022

Afgelopen vrijdag heb ik deelgenomen aan de Inner Development Goals Summit 2022.

De Inner Development Goals (IDG’s) zijn op initiatief van een aantal Zweedse bureaus in samenwerking met universiteiten opgesteld. Ondertussen hebben al verschillende bedrijven zich aangesloten, zoals Ericsson, Google, Ikea, Spotify, Stena en krijgt het initiatief ondersteuning van het Erasmus programma van de Europese Unie.

De IDG's gaan ons ondersteunen bij het realiseren van de Sustainable Development Goals (SDG's).

Sustainable Development Goals

In 2015 heeft de algemene vergadering van de Verenigde Naties de Sustainable Development Goals (SDG's) bepaald. Zie onderstaande afbeelding. De Sustainable Development Goals zijn de blauwdruk voor een betere en duurzamere toekomst voor iedereen. Ze pakken de wereldwijde uitdagingen aan waarmee we worden geconfronteerd, waaronder armoede, ongelijkheid, klimaatverandering, aantasting van het milieu, vrede en gerechtigheid.

De 17 SDG-doelen bestrijken een breed scala aan onderwerpen waarbij mensen met verschillende behoeften, waarden en overtuigingen betrokken zijn. Er is een visie van wat er moet gebeuren, maar de voortgang in deze visie is tot dusver teleurstellend. We missen de innerlijke capaciteit om met onze steeds complexere omgeving en uitdagingen om te gaan.

Om als mensheid daadwerkelijk de klimaatverandering tegen te gaan, moeten we uit ons gevangen-dilemma stappen. Iedereen is bang om zelf te veel in te moeten inleveren. Je verandert daardoor je eigen gedrag niet omdat anderen dat ook niet doen. Waardoor het gezamenlijk voordeel, terugdringen van de klimaatcrisis, ondergeschikt en steeds meer uit zicht raakt.
Daarmee zijn we tegelijk slachtoffer en veroorzaker van de klimaatverandering en vormen een barrière bij het oplossen ervan.

Inner Development Goals

Gelukkig laat actueel onderzoek zien, dat de innerlijke vermogens die we nu allemaal nodig hebben, kunnen worden ontwikkeld. Dit was het startpunt voor het initiatief voor de Inner Development Goals.

Om de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties te kunnen realiseren, zijn verschillende capaciteiten, kwaliteiten en vaardigheden van ons allemaal nodig. Met de Inner Development Goals (IDG’s) willen de initiatiefnemers ondersteuning bieden aan mensen en organisaties, die betrokken zijn bij inspanningen om bij te dragen aan een duurzamere mondiale samenleving.

Op de summit werden de IDG’s gepresenteerd. Ze zijn onderverdeeld in 5 categorieën en 23 vaardigheden en kwaliteiten. Ik heb ze in onderstaand schema in vertaalde vorm weergegeven.

De initiatiefnemers en kennisinstituten ontwikkelen een raamwerk van verander vaardigheden voor duurzame ontwikkeling. Dat is/wordt een gereedschapskist met hulpmiddelen hoe deze noodzakelijke vaardigheden kunnen worden ontwikkeld in open source en gratis voor iedereen. Daarbij maken ze gebruik van co-creatie met experts (wetenschappers, praktijkmensen en organisaties) over de hele wereld.

Ik vond het een heel interessant congres met mooie nieuwe inzichten. De IDG’s geven een mooi overzicht van de invloedfactoren die nodig zijn om als persoon en als groep daadwerkelijk de klimaatverandering te keren.

In de sociaalgeografie wordt ook aandacht besteed aan de invloed van de fysieke omgeving op innerlijke veranderprocessen. Hoe duurzamer de buurt waarin je woont en de gebouwde omgeving waarin je werkt, des te meer je open zult staan voor een overeenkomstig gedrag thuis en als professional. De mensen in je sociale omgeving zullen zich ook door die fysieke omgeving laten beïnvloeden. De fysieke en sociale omgeving in combinatie met je persoonlijke kennis en vaardigheden, waaronder de IDG’s, zullen leiden tot duurzaam gedrag. Daarmee en daardoor werken we samen aan de Sustainable Development Goals en keren we de klimaatcrisis.

Voor meer informatie ga naar:

Inner Development Goals: www.innerdevelopmentgoals.org

Sustainable Development Goals: www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals

Week van de Circulaire Economie

Mon, 14 Feb 2022 10:25:18 GMT

De week van de circulaire economie - 7 t/m 11 februari 2022

Vorige week stond ook bij mij bijna volledig in het teken van de circulaire economie. Mooi dat we al op zoveel verschillende velden invulling geven aan circulariteit.

Maandag

Afgelopen maandag was ik in Alme re in www.demopark.nl om samen met collega’s van de Alliantie in een houten modulaire demonstratiewoning van www.daiwahoiusemodular.eu / Jan Snel een circulaire keuken te bekijken van www.chainable.nl Deze keuken is 82% circulair, berekend met de Building Circularity Index. Bedankt Thijs Linschoten en Simon Rombouts.

Dinsdag

Rob van Lith van www.newhorizon.nl had een rondetafelgesprek georganiseerd met een aantal woningcorporaties in de Circl in Amsterdam. Daarbij werden presentaties gegeven door Joris Arkenbout (Van Draekenburgh), NCOI en (heel toevallig) Simon Rombouts van Chainable.

Woensdag

Vo or www.bouwenineigenbeheer.nl verzorg ik de procesbegeleiding van de deelnemers aan het CPO-project www.Elzendal.nl in Nijmegen. Een mooi ontworpen project van www.orga-architect.nl van 4 eengezinswoningen en 18 appartementen in houtbouw. Woensdag hadden we samen met Guus Degen (ORGA) de laatste afstemming met het bestuur over de kavelkeuze van aankomende maandag.

Donderdag

En ook op donderda g circulaire momenten. Meteen ’s ochtends al een afstemming in het portefeuille-overleg van de Alliantie over circulariteit in de bestaande voorraad. Waarbij het vinden van de balans tussen haalbaarheid en noodzakelijkheid centraal stond.
Voor de www.vgme.nl heb ik 's middags een speedcollege gegeven over circulariteit, met aansluitend een rondetafelgesprek met Kees Jan Grin (Impuls Zeeland) en Michel Carol (Dockwize) en Robbert Geerlings (Atrium Vastgoedmanagement) als gespreksleider. Inge Bassant bedankt voor de organisatie.

Vrijdag

Vrijdagmiddag stond een reguli er overleg van het Business Innovatie Lab van de www.nevap.nl op het programma. Het aankomende event Cities and Buildings op 24 maart stond daar op de agenda. Om de inrichting van onze steden voor de gebruikers aantrekkelijk te maken en te houden zijn natuurinclusiviteit en biobased producten essentiële onderdelen. Voor dit event kun je je trouwens nog steeds aanmelden en wel hier: Event Cities en Buildings .

f5e50127

de Leefbare buurt

De Leefbare buurt - waar ik mij thuis voel!

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Milieukosten

Waarde

Beleving en sociale effecten

Donuttheorie

Van GOTIK naar GOTIKE met de Donut

Inner Development Goals Summit 2022

Inner Development Goals Summit 2022

Sustainable Development Goals

Inner Development Goals

Week van de Circulaire Economie

De week van de circulaire economie - 7 t/m 11 februari 2022

Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Samen op weg naar een circulaire economie!